Bia艂ystok

Bia艂ystok- stolica wojew贸dztwa podlaskiego. Miasto wielu kultur, wyzna艅, narodowo艣ci.

Pierwsza pisana wzmianka o Bia艂ymstoku pochodzi z 1426 r. W po艂owie XV w. tereny, na kt贸rych le偶y Bia艂ystok, przesz艂y we w艂adanie bojara 偶mudzkiego Jakuba Raczki Tabutowicza, herbu 艁ab臋d藕. Rodzina jego wybudowa艂a pierwsze dwory w Dojlidach i Bia艂ymstoku. Na mocy postanowie艅 Unii Lubelskiej, w 1569 r. Bia艂ystok wraz z ca艂ym Podlasiem zosta艂 przy艂膮czony do Korony Polskiej. W XVII w., w zamian za zas艂ugi wojenne, Bia艂ystok zosta艂 przyznany hetmanowi polnemu Stefanowi Czarnieckiemu . On z kolei przekaza艂 te ziemie swojej c贸rce Katarzynie Aleksandrze, 偶onie Jana Klemensa Branickiego.

Rozbudowa miasta nast膮pi艂a za panowania Jana Klemensa Branickiego (wnuka wspomnianego powy偶ej dziadka imiennika). By艂 on hetmanem wielkim koronnym, kasztelanem krakowskim oraz senatorem Rzeczypospolitej. W 1748 r. w Bia艂ymstoku powsta艂a Komedialnia, pierwszy sta艂y teatr na ziemiach polskich za艂o偶ony 17 lat przed powstaniem Teatru Narodowego w Warszawie.

W czasie powstania listopadowego (1830) miasto sta艂o si臋 g艂贸wn膮 kwater膮 naczelnego dow贸dcy wojsk rosyjskich feldmarsza艂ka Iwana Dybicza. Po upadku powstania listopadowego w Polsce, nast膮pi艂a rusyfikacja szkolnictwa w prowincjach zabranych. Gimnazjum bia艂ostockie przekszta艂cono w szko艂臋 rosyjsk膮, a teatr zamkni臋to. W 1839 w cesarstwie rosyjskim zlikwidowano uni臋 a unit贸w przy艂膮czono do cerkwi prawos艂awnej.

W 1834 r. w ramach represji popowstaniowych wprowadzono granic臋 celn膮 pomi臋dzy Kongres贸wk膮 a Rosj膮. Ten tragiczny dla Polski okres dla Bia艂egostoku sta艂 si臋 okresem odrodzenia miasta i rozwoju przemys艂u w艂贸kienniczego. W 1862 r. powsta艂a linia kolejowa Warszawa-Petersburg a do fabryk zacz臋to wprowadza膰 maszyny parowe. Niezadowoleni z warunk贸w pracy robotnicy podejmowali strajki. Pierwszy mia艂 miejsce w 1895, a pierwszy poch贸d pierwszomajowy mia艂 miejsce w 1903 r. Rewolucja 1905 mia艂a bardzo krwawy przebieg 鈥 manifestacje zosta艂y st艂umione przez wojsko i policj臋. W 1915 r. Bia艂ystok zaj臋艂y wojska niemieckie i pozosta艂y w nim do ko艅ca wojny.

W dniu 28 lipca 1920 roku miasto zosta艂o zaj臋te przez bolszewik贸w, kt贸rzy powo艂ali w gmachu pa艂acu Branickich Tymczasowy Komitet Rewolucyjny Polski na czele z Julianem Marchlewskim. II wojna 艣wiatowa zacz臋艂a si臋 du偶ym ruchem wojsk i nielicznymi bombardowaniami. Mi臋dzy 6 a 11 wrze艣nia miasto opu艣ci艂y w艂adze cywilne. 15 wrze艣nia z miasta wycofa艂y si臋 wojska polskie. Miasto zaj臋艂y wojska brygady fortecznej "L枚tzen", pod dow贸dztwem gen. Offenbachera. Dwa dni p贸藕niej do艂膮czy艂y do nich oddzia艂y radzieckie. Po uroczystej wsp贸lnej defiladzie i raucie w hotelu "Ritz" Niemcy przekazali w艂adz臋 Rosjanom i wycofali si臋.

28 pa藕dziernika 1939 przy艂膮czono Bia艂ystok do Bia艂oruskiej Republiki Ludowej i nadano status stolicy obwodu. 27 czerwca 1942 r. bataliony Wehrmachtu wkroczy艂y do Bia艂egostoku.

Na prze艂omie lipca i sierpnia 1942 r. utworzono getto. 16 sierpnia 1943 roku w getcie bia艂ostockim wybuch艂o powstanie.

W 1944 r., w wyniku wyburze艅 ze strony wojsk niemieckich oraz nalot贸w lotnictwa sowieckiego centrum miasta zosta艂o prawie ca艂kowicie zniszczone. Po ci臋偶kich walkach 27 lipca 1944 roku oddzia艂y sowieckie wdar艂y si臋 do centrum miasta wypieraj膮c oddzia艂y niemieckie na lini臋 rzeki Bia艂ej i Starosielc. 29 lipca wojska niemieckie ostatecznie opu艣ci艂y granice miasta przekraczaj膮c rzek臋 Narew.

Rynek Ko艣ciuszki i Ratusz.

Cekhaus - klasycystyczny budynek w centrum Bia艂ymstoku przy Rynku Ko艣ciuszki 4.
Obecnie znajduje si臋 Archiwum Pa艅stwowe naprzeciw kt贸rego jest umiejscowiony (od 2008 r.)
pomnik marsza艂ka J贸zefa Pi艂sudskiego.

Budynek by艂ej Lo偶y Maso艅skiej, obecnie biblioteka 'Ksi膮偶nica Podlaska'.

Pa艂ac Branickich.

Panorama Rynku Ko艣ciuszki w Bia艂ymstoku.

 
Wczoraj:336
Dzi艣:197