Kolej Białystok - Wołkowysk (Zubki Białostockie)

Mapa lini kolejowej Białystok - Baranowicze.

Mapa lini kolejowej Białystok - Baranowicze.

5 grudnia 1886 r. otwarto lini─Ö kolejow─ů: Bia┼éystok ÔÇô ┼╗ednia ÔÇô Wali┼éy - Baranowicze ÔÇô Wo┼ékowysk. Stanowi┼éa ona r├│wnole┼╝nikowe po┼é─ůczenie linii warszawsko-petersburskiej z warszawsko-moskiewsk─ů. Kolej uratowa┼éa byt Gr├│dka, a samemu Bia┼éemustokowi zapewni┼éa ┼é─ůczno┼Ť─ç z Moskw─ů przez Mi┼äsk i Smole┼äsk.

Dworzec carski w Białymstoku. Fot. A. Kasperowicz, 2013 r.

Dworzec carski w Białymstoku. Fot. A. Kasperowicz, 2013 r.

W latach 1885 ÔÇô 1890 w Bia┼éymstoku przy szlaku linii Poleskiej do Baranowicz i Wo┼ékowyska (obecna ul. Traugutta) wybudowano koloni─Ö pi─Öciu drewnianych dom├│w kolejowych. Za cara w tych domach mieszka┼é personel obs┼éuguj─ůcy lini─Ö i dworzec Bia┼éystok Poleski. Drewniane budynki maj─ů ogromn─ů warto┼Ť─ç historyczn─ů. Pokazuj─ů zwi─ůzek kolei z miastem. W tamtych czasach domy kolejarskie i pobliskie koszary to by┼éy ostanie zabudowania miasta Bia┼éegostoku.

Linia kolejowa Nr 37 o d┼é. 48 km Bia┼éystok Fabryczny ÔÇô Zubki Bia┼éostockie po remoncie kapitalnym w 1987 r. Fot. A. Kasperowicz, 2009 r.

Linia kolejowa Nr 37 o d┼é. 48 km Bia┼éystok Fabryczny ÔÇô Zubki Bia┼éostockie po remoncie kapitalnym w 1987 r.
Fot. A. Kasperowicz, 2009 r.

Car w Żedni i Waliłach wybudował duże stacje kolejowe z budowlami, na wzór dworca w Białymstoku z obszernymi poczekalniami, kasami biletowymi i restauracjami. W Żedni oprócz dworca kolejowego wybudowano budynek wielorodzinny dla pracowników obsługi kolei, który stoi do dnia dzisiejszego.



Car buduj─ůc w XIX w. kolej ┼╝elazn─ů Bia┼éystok ÔÇô Wo┼ékowysk nie zapomnia┼é o dr├│┼╝nikach kolejowych. Wybudowa┼é kilkana┼Ťcie koszarek przy przejazdach kolejowych. Tylko na odcinku od Bia┼éegostoku do ÔÇ×P├│┼ékazarmyÔÇŁ by┼éo ich sze┼Ť─ç. Znajdowa┼éy si─Ö one za Bia┼éymstokiem przy drodze do Sobolewa, przed Zajeziercami, przed ┼╗edni─ů przy XVI w. trakcie, za ┼╗edni─ů, w Sokolem i za Sokolem. Wszystkie koszarki by┼éy jednorodzinne i sta┼éy po prawej stronie tor├│w, jad─ůc w kierunku Wo┼ékowyska, a dzisiaj Zubek Bia┼éostockich. Do dnia dzisiejszego przetrwa┼éy tylko dwie, za ┼╗edni─ů przy drodze wojew├│dzkiej i w Sokolem.

W latach 1885 - 1886 wybudowano dodatkowo dwie drewniane koszarki w odleg┼éo┼Ťci niespe┼éna 2 km za Sokolem, w kierunku Wo┼ékowyska. Po prawej stronie tor├│w stan─ů┼é dom dwurodzinny, a z lewej jednorodzinny. By┼éy to wojskowo ÔÇô cywilne obiekty mieszkalne administrowane przez Wile┼äski Okr─Ög Wojskowy. Mieszkali tam od 1886 r. zdemobilizowani ┼╝o┼énierze armii carskiej wraz z rodzinami. Do ich obowi─ůzk├│w nale┼╝a┼éo nadzorowanie szlaku kolejowego oraz pilnowanie dr├│┼╝nik├│w kolejowych mieszkaj─ůcych w koszarkach. Dbali, aby dr├│┼╝nicy solidnie wykonywali swoj─ů prac─Ö na kolei. Miejsce zamieszkania ┼╝o┼énierzy zdemobilizowanych z armii carskiej nazywano ÔÇ×P├│┼ékazarm─ůÔÇŁ.

Carska koszarka przed ┼╗edni─ů na przeje┼║dzie kolejowym Bia┼éystok ÔÇô Zubki Bia┼éostockie na trakcie XVI w. Bielsk ÔÇô Zab┼éud├│w ÔÇô Gr├│dek ÔÇô Grodno. Fot. A. Kasperowicz, 2009 r. (zosta┼éa rozebrana w 2011 r.)

Carska koszarka przed ┼╗edni─ů na przeje┼║dzie kolejowym Bia┼éystok ÔÇô Zubki Bia┼éostockie na trakcie XVI w. Bielsk ÔÇô Zab┼éud├│w ÔÇô Gr├│dek ÔÇô Grodno (zosta┼éa rozebrana w 2011 r.). Fot. A. Kasperowicz, 2009 r.



W okresie mi─Ödzywojennym szlakiem tym je┼║dzi┼é expres Pary┼╝ ÔÇô Moskwa z tak─ů dok┼éadno┼Ťci─ů, ┼╝e by┼éo mo┼╝na regulowa─ç zegarki.

24 wrze┼Ťnia 1939 r. w Sokolem pojawili si─Ö ┼╝o┼énierze Armii Czerwonej. Na mo┼Ťcie kolejowym na rzece ┼Üwinobr├│dka wystawiano sta┼é─ů wart─Ö, a patrole wojskowe nadzorowa┼éy lini─Ö kolejow─ů Bia┼éystok ÔÇô Wo┼ékowysk.



Poczynaj─ůc od stycznia 1940 r. rozpocz─Ö┼éa si─Ö akcja oczyszczania terytorium zaj─Ötego przez ZSRR od ÔÇ×element├│w szkodliwychÔÇŁ. Byli do nich zaliczani: dzia┼éacze polityczni, policjanci, niekt├│rzy oficerowie wojska, urz─Ödnicy s┼éu┼╝b le┼Ťnych i pa┼ästwowych oraz przedsi─Öbiorcy, kupcy, w┼éa┼Ťciciele maj─ůtk├│w ziemskich i bogaci ch┼éopi.

Carska koszarka za ┼╗edni─ů na przeje┼║dzie kolejowym Bia┼éystok ÔÇô Zubki Bia┼éostockie na drodze wojew├│dzkiej Nr 686.  Fot. A. Kasperowicz, 2009 r.

Carska koszarka za ┼╗edni─ů na przeje┼║dzie kolejowym Bia┼éystok ÔÇô Zubki Bia┼éostockie na drodze wojew├│dzkiej Nr 686.
Fot. A. Kasperowicz, 2009 r.

Dworzec carski w Białymstoku. Fot. A. Kasperowicz, 2013 r.
Linia kolejowa Nr 37 o d┼é. 48 km Bia┼éystok Fabryczny ÔÇô Zubki Bia┼éostockie po remoncie kapitalnym w 1987 r. Fot. A. Kasperowicz, 2009 r.
Carska koszarka przed ┼╗edni─ů na przeje┼║dzie kolejowym Bia┼éystok ÔÇô Zubki Bia┼éostockie, na trakcie XVI w. Bielsk ÔÇô Zab┼éud├│w ÔÇô Gr├│dek ÔÇô Grodno (zosta┼éa rozebrana w 2011 r.). Fot. A. Kasperowicz, 2009 r.
Carska koszarka za ┼╗edni─ů na przeje┼║dzie kolejowym Bia┼éystok ÔÇô Zubki Bia┼éostockie na drodze wojew├│dzkiej Nr 686. Fot. A. Kasperowicz, 2009 r.
Mapa linii kolejowej Białystok - Baranowicze.
 
Wczoraj:173
Dzi┼Ť:132